yarın sabah uyanacak olan kişinin siz olmayacağınız gerçeği
zihin felsefesinde bilincin kesintiye uğraması problemiyle yüzleştiren sarsıcı gerçek. her gece uykuya daldığınızda bilinciniz tamamen kapanır, yani teknik olarak ölürsünüz. yarın sabah o yataktan uyanan varlık ise sadece sizin beyninizdeki hafıza kayıtlarına, anılara ve karakter kodlarına sahip old...
zamanın bir yanılsama olması
albert einstein amcanın izafiyet teorisiyle kanıtladığı, felsefi olarak ise insan zihninin bir uydurması olan durum. geçmiş yaşandı ve bitti, gelecek ise henüz yok; elimizde sadece "şu an" var ama o da biz bunu söylerken geçmişe karışıyor. aslında evrende akan bir zaman çizgisi yoktur; geçmiş, şimdi...
anıların aslında yaşanmamış olması ihtimali
insan beyninin kusursuz bir kayıt cihazı değil, harika bir hikaye anlatıcısı olmasından kaynaklanan felsefi kriz. bugün çocukluğunuza dair çok net hatırladığınız, üzerine yemin edebileceğiniz bazı anılar aslında hiç yaşanmamış olabilir. beyniniz, eski fotoğraflardan, ailenizin anlattığı hikayelerden...
dunning kruger sendromu
felsefi kökleri sokrates'in "bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir" sözüne dayanan, psikolojide ise niteliksiz insanların kendi cehaletlerini göremeyecek kadar cüretkar olması durumu. bir konuda hiçbir şey bilmeyen insan, konunun ne kadar derin olduğunu kavrayamadığı için kendisini "uzman" sanır...
memento mori
latince "öleceğini hatırla" anlamına gelen, antik roma'dan stoacılığa kadar uzanan muazzam yaşam felsefesi öğüdü. Roma'da muzaffer generaller savaş meydanından dönüp halkı selamlarken, arkalarındaki köle sürekli kulaklarına "memento mori" diye fısıldarmış. yani; "şu an seni alkışlıyorlar, güç sahibi...
buridan'ın eşeği
hem aç hem susuz olan bir eşeğin, kendisine tam olarak eşit uzaklıkta bulunan bir çuval saman ile bir kova suyun tam ortasına bırakılması durumunda ne olacağını sorgulayan felsefi paradoks. eşek, rasyonel olarak hangi tarafa gideceğine karar veremez çünkü iki seçenek de tamamen eşit derecede cazipti...
kavanozdaki beyin hipotezi
matrix filmine ilham veren, epistemolojinin dibine vurmuş düşünce deneyi. bir çılgın bilim insanı tarafından beyninizin vücudunuzdan çıkarıldığını ve besleyici bir sıvı dolu kavanoza konduğunu hayal edin. bu bilim insanı, beyninizin ilgili merkezlerine elektrik sinyalleri göndererek şu an bu entry'y...
insan özgürlüğe mahkumdur
jean-paul sartre'ın insanı çaresiz bırakan, yükü ağır varoluşçu tespiti. sartre'a göre bizi yaratan hazır bir kalıp, kader veya önceden belirlenmiş bir "öz" yoktur. önce var oluruz, sonra yaptığımız seçimlerle kendi kendimizi inşa ederiz. bir seçim yapmamayı seçmek bile bir seçimdir. dolayısıyla hay...
aynı nehirde iki kez yıkanılmaz
herakleitos'un evrendeki muazzam değişimi ve akışı özetleyen meşhur sözü. nehir aynı nehir değildir çünkü sular sürekli akar; yıkanan insan da aynı insan değildir çünkü geçen her saniyede hücreleri değişir, yaşlanır ve yeni deneyimler kazanır. bu felsefeye göre hayatta kalıcı, sabit ve değişmez hiçb...
ben kimim
İNSANIN DOĞUMDAN, ÖLÜMÜNE KADAR OLAN SÜREÇTE, KENDİĞİ BENLİĞİNİ, VAROLUŞ AMACINI, HANGİ DOĞRULTUDA İLERLEDİĞİNİ, İYİ Mİ YOKSA KÖTÜ MÜ, ÜRETEN Mİ YOKSA TÜKETEN Mİ, ANA KARAKTER Mİ YOKSA YARCIMCI KARAKTER Mİ? gibi varoluşsal kaygılara cevap ararken sorduğu sorudur.
esasen tam bir sorudan çok, her y...
esasen tam bir sorudan çok, her y...
< Önceki2 / 2