william james'in pragmatizm felsefesini açıklarken kullandığı, dilin ve kavramların işlevselliğini sorgulayan hikaye. bir ağaç gövdesinin arkasına saklanan maymun, kendisini vurmak isteyen avcı ağacın etrafında döndükçe tam tersi yönde döner. avcı ağacın etrafında tam bir tur attığında, teknik olarak maymunun da etrafında dönmüş sayılır mı sorusu, hakikatin kelimelerin pratik kullanımına göre nasıl değiştiğini gösterir.
