Bugün

buridan'ın eşeği

hem aç hem susuz olan bir eşeğin, kendisine tam olarak eşit uzaklıkta bulunan bir çuval saman ile bir kova suyun tam ortasına bırakılması durumunda ne olacağını sorgulayan felsefi paradoks. eşek, rasyonel olarak hangi tarafa gideceğine karar veremez çünkü iki seçenek de tamamen eşit derecede cazipti...

kader gayrete aşıktır

her şeyin kötü gittiği bir dönemde insana gaz vermek için söylenen, ama stoacılık penceresinden bakınca dış dünyayı kontrol edemeyeceğimiz gerçeğiyle tokat gibi patlayan cümle.

kavanozdaki beyin hipotezi

matrix filmine ilham veren, epistemolojinin dibine vurmuş düşünce deneyi. bir çılgın bilim insanı tarafından beyninizin vücudunuzdan çıkarıldığını ve besleyici bir sıvı dolu kavanoza konduğunu hayal edin. bu bilim insanı, beyninizin ilgili merkezlerine elektrik sinyalleri göndererek şu an bu entry'y...

lukretius'un mızrağı

uzayın ve evrenin sonsuzluğunu kanıtlamak için antik çağda öne sürülmüş geometrik düşünce deneyi. evrenin bir sınırı olduğunu hayal edip o sınır çizgisine giderek ileriye bir mızrak fırlattığınızı düşünün. mızrak ya ilerlemeye devam eder (bu durumda sınır daha ileridedir) ya da bir şeye çarparak dur...

yarın sabah uyanacak olan kişinin siz olmayacağınız gerçeği

zihin felsefesinde bilincin kesintiye uğraması problemiyle yüzleştiren sarsıcı gerçek. her gece uykuya daldığınızda bilinciniz tamamen kapanır, yani teknik olarak ölürsünüz. yarın sabah o yataktan uyanan varlık ise sadece sizin beyninizdeki hafıza kayıtlarına, anılara ve karakter kodlarına sahip old...

epistemoloji

bilginin doğasını, kaynağını, sınırlarını ve doğruluğunun ölçütlerini inceleyen felsefe disiplini; bilgi felsefesi.

ben kimim

İNSANIN DOĞUMDAN, ÖLÜMÜNE KADAR OLAN SÜREÇTE, KENDİĞİ BENLİĞİNİ, VAROLUŞ AMACINI, HANGİ DOĞRULTUDA İLERLEDİĞİNİ, İYİ Mİ YOKSA KÖTÜ MÜ, ÜRETEN Mİ YOKSA TÜKETEN Mİ, ANA KARAKTER Mİ YOKSA YARCIMCI KARAKTER Mİ? gibi varoluşsal kaygılara cevap ararken sorduğu sorudur.

esasen tam bir sorudan çok, her y...

schrödinger'in kedisi

kuantum mekaniğindeki süperpozisyon durumunu makro dünyaya uyarlayarak absürtlüğü gösteren düşünce deneyi. kapalı bir kutuda, radyoaktif bir elementin bozunma ihtimaline bağlı olan zehir mekanizmasıyla baş başa kalan kedi, gözlem yapılana kadar kuantum düzeyinde hem canlı hem de ölüdür. gerçekliğin ...

mary'nin odası

fizikalizme karşı öne sürülen ve niteliksel deneyimin (qualia) salt veriyle açıklanamayacağını savunan düşünce deneyidir. siyah beyaz bir odada renklerin tüm fiziksel/nörolojik bilgisine sahip olan bilim insanı mary, dışarı çıkıp ilk kez kırmızı bir elma gördüğünde yeni bir şey öğrenmiş olur. bu dur...

dunning kruger sendromu

cehaletin verdiği o sarsılmaz özgüven durumu. hiçbir şey bilmeyen insanların her şeyi bildiğini iddia etmesinin bilimsel açıklaması.