avcı ve maymun paradoksu
william james'in pragmatizm felsefesini açıklarken kullandığı, dilin ve kavramların işlevselliğini sorgulayan hikaye. bir ağaç gövdesinin arkasına saklanan maymun, kendisini vurmak isteyen avcı ağacın etrafında döndükçe tam tersi yönde döner. avcı ağacın etrafında tam bir tur attığında, teknik olara...
uyanık mıyım kuşkusu
descartes'ın mutlak bilgiye ulaşmak için kullandığı radikal şüpheciliğin ilk aşaması. şu an deneyimlediğimiz gerçekliğin, rüyalarımızda gördüğümüz ve o esnada tamamen gerçek sandığımız illüzyonlardan ayırt edilmesini sağlayacak hiçbir kesin ampirik kanıtın bulunmadığı gerçeğidir. duyu organlarının y...
lukretius'un mızrağı
uzayın ve evrenin sonsuzluğunu kanıtlamak için antik çağda öne sürülmüş geometrik düşünce deneyi. evrenin bir sınırı olduğunu hayal edip o sınır çizgisine giderek ileriye bir mızrak fırlattığınızı düşünün. mızrak ya ilerlemeye devam eder (bu durumda sınır daha ileridedir) ya da bir şeye çarparak dur...
buridan'ın eşeği
hem aç hem susuz olan bir eşeğin, kendisine tam olarak eşit uzaklıkta bulunan bir çuval saman ile bir kova suyun tam ortasına bırakılması durumunda ne olacağını sorgulayan felsefi paradoks. eşek, rasyonel olarak hangi tarafa gideceğine karar veremez çünkü iki seçenek de tamamen eşit derecede cazipti...
deneyim makinesi
robert nozick tarafından hedonizmin (hazcılık) sınırlarını test etmek için kurgulanan deney. size hayat boyu sadece muazzam hazlar ve başarı hissi yaşatacak, dışarıdan tamamen yapay olan bir simülasyon makinesine ömür boyu bağlanmayı kabul edip etmeyeceğinizi sorar. insanların çoğunun reddetmesi, in...
hafize gaye erkan
Merkez bankası eski başkanlarından biri. Tipiyle güldür güldür show'a girse sırıtmaz.
Fatih ergenekon
sosyal medyada ve dijital platformlarda yaptığı Kuran merkezli, akılcı ve sorgulayıcı dini açıklamalarıyla tanınan bir ilahiyatçı ve içerik üreticisi.
schrödinger'in kedisi
kuantum mekaniğindeki süperpozisyon durumunu makro dünyaya uyarlayarak absürtlüğü gösteren düşünce deneyi. kapalı bir kutuda, radyoaktif bir elementin bozunma ihtimaline bağlı olan zehir mekanizmasıyla baş başa kalan kedi, gözlem yapılana kadar kuantum düzeyinde hem canlı hem de ölüdür. gerçekliğin ...
müge anlı ile tatlı sert
Devlet bahçeli'nin favori televizyon programı.